สมาคมกาแฟ อราบิก้าไทยภาคเหนือฯ

มาตรฐานสินค้าเมล็ดกาแฟอราบิก้า

มาตรฐานสินค้าเมล็ดกาแฟอราบิก้า
(สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่ง ชาติ)

เมล็ดกาแฟชนิดอราบิก้า (Green Arabica Coffee Bean) ที่ได้จากการนำผลสุก ผ่านกรรมวิธีเอาส่วนเปลือกออกแล้ว หรือเรียกทั่วไปว่ากาแฟสาร หรือ กาแฟเมล็ด
ผลิตภัณฑ์ รูปแบบที่มีการซื้อ-ขายมี 2 ลักษณะ ดังนี้

กาแฟสาร

2.1 เมล็ดกาแฟ (Green coffee bean) เรียกทั่วไปว่า กาแฟสาร หรือ กาแฟเมล็ด หมายถึงเมล็ดกาแฟแห้ง ที่ได้จากผลกาแฟสุก ที่เอาส่วนเปลือก ได้แก่ผนังผลชั้นนอก หรือ เปลือกนอก(Exocarp)ผนัง ผลชั้นกลาง หรือ เนื้อ (Mesocarp) และ ผนังผลชั้นใน หรือ เปลือกชั้นใน หรือที่เรียกว่ากะลา(Endocarp)ออก แล้ว

กาแฟกะลา

2.2 กาแฟกะลา(Parchment coffee) หมายถึงเมล็ดกาแฟแห้ง ที่ได้จากผลกาแฟสุกที่เอาส่วนของผนังผลชั้นนอก หรือ เปลือกนอก(Exocarp)และผนังผลชั้นกลาง หรือเนื้อ (Mesocarp) ออกแล้ว แต่.ยังมีผนังผลชั้นใน หรือ เปลือกชั้นในหรือที่เรียกว่ากะลา (Endocarp/Parchment) ติดอยู่

คุณภาพ คุณภาพทั่วไป เมล็ดกาแฟต้องมีคุณภาพดังต่อไปนี้

1.ไม่มีกลิ่นผิดปกติ
2. มีสีตรงตามชนิด และ ขบวนการผลิตของเมล็ดกาแฟ
3.มีความชื้นไม่เกิน 12.5%
4.ไม่พบร่องรอยการเข้าทำลายเมล็ดกาแฟ จากด้วงแมลงกาแฟ (Coffee bean weevil) ข้อบกพร่อง เมล็ดกาแฟชนิดอราบิก้า มีข้อบกพร่องได้ไม่เกิน ตารางที่ 1.

ตารางที่ 1.

ข้อบกพร่องของเมล็ดกาแฟชนิดอราบิก้า	%โดยน้ำหนัก
1. เมล็ดดำ (Black bean) เมล็ดที่มีสีดำภายนอกและภายใน มากว่าครึ่งเมล็ด	0.5
2. เมล็ดมีกลิ่น ผิดปกติ มีกลิ่นเหม็นเปรี้ยว หมัก-บูด กลิ่นปุ๋ย สารเคมี หรือกลิ่นรา	0.5
3. เมล็ดขึ้นรา (Moldy bean) เมล็ดกาแฟที่มีลักษณะเข้าทำลายของเชื้อรา	0.5
4. เมล็ดแตก เมล็ดที่แตกเป็นชิ้นเล็กกว่าครึ่งหนึ่ง ของเมล็ดกาแฟเต็ม	1.5
5. เมล็ดถูกแมลง ทำลาย เมล็ดที่ถูกแมลงกัด แทะ หรือเจาะจนเกิดเป็นรู	0.5
6. ผลกาแฟแห้ง (Dried chreey) กาแฟที่ผ่านกรรมวิธีทำให้แห้ง ยังไม่สีเปลือกออก	0.5
7. สิ่งแปลกปลอม สิ่งเจือปนที่ไม่ใช่เมล็ดกาแฟ เช่น เศษหิน ดิน เศษไม้ โลหะฯ	0.5
8. ข้อบกพร่อง รวมปริมาณน้ำหนักของข้อบกพร่อง (ข้อ 1-7) รวมไม่เกิน 3%

ขนาดและเกนฑ์ความคลาดเคลื่อน
ตารางที่ 2 ขนาดของเมล็ดกาแฟ ชนิด อราบิก้า

รหัสขนาด (มาตรฐานใหม่เรียกเป็น)	เส้นผ่าศูนย์กลางของรูตะแกรงร่อน		ขนาดของเมล็ดกาแฟ มิลลิเมตร
รหัสขนาด (มาตรฐานใหม่เรียกเป็น)	ตะแกรงร่อนเบอร์	มิลลิเมตร	ขนาดของเมล็ดกาแฟ มิลลิเมตร
1	18	7.1	7.1
2	16	6.3	6.3
3	14	5.6	5.6
4			ต่ำกว่า 5.6
หมายเลขตะแกรงร่อน อ้างอิงจากมาตรฐาน ISO 4150:1991 เกณฑ์ความคลาด เคลื่อน ในทุกขนาดพบเมล็ดกาแฟที่ใหญ่หรือเล็ก ได้ไม่เกิน 10 %

(นอกจากนี้ยังมีข้อกำหนด อีกรวม 10 ข้อ ที่เป็นรายละเอียดปลีกย่อย ซึ่งไม่ได้นำมาลงไว้ที่นี้)

5. ข้อกำหนดเรื่องสารปนเปื้อน ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของมาตรฐานสินค้าเกษตรฯ
6. ข้อกำหนดเรื่องสารพิษตกค้าง เป็นไปตามข้อกฏหมายที่เกี่ยวข้อง และ ข้อกำหนดมาตรฐานสินค้าเกษตรฯ
7. ข้อกำหนดเรื่องสุขลักษณะ การผลิตและการปฏิบัติต่อเมล็ดกาแฟ และ กาแฟกะลาในขั้นตอนต่างๆ การขนส่ง การเก็บรักษา การป้องกันการปนเปื้อนของสาร Ochratoxin A ในกาแฟ สำหรับกาแฟกะละต้องเก็บรักษา และ ขนส่งเป็นระยะเวลานาน มีความชื้นไม่เกิน 12.5%
8. ข้อกำหนดเรื่องการบรรจุ บรรจุเมล็ดกาแฟในภาชนะบรรจุที่ไม่มีรอยขาด หรือ รั่ว สะอาด ไม่มีสิ่งเจือปน
9. การแสดงเครื่องหมายและฉลาก ต้องมีข้อความ-เอกสาร ให้เห็นชนิด ขนาด ชื่อเมล็ด ปริมาณน้ำหนักฯ
10. วิธีวิเคราะห์ ทดสอบ เป็นไปตามข้อกฏหมายที่เกี่ยวข้อง และ วิธีการชักตัวอย่างตรวจคุณภาพฯลฯ
(สมาชิกที่ต้องการรายละเอียด-เอกสาร คณะกรรมการมาตรฐานสินค้าเกษตร ขอได้ ณ สมาคมฯ)